Monument ter nagedachtenis onthuld in Oudemanhuispoort
De Universiteit van Amsterdam (UvA) heeft op 30 september 2026 excuses aangeboden voor het ontslag van Joodse medewerkers en studenten die tijdens de Tweede Wereldoorlog betrokken waren bij het verzet. Dit gebeurde voorafgaand aan de onthulling van een nieuw monument in de tuin van de Oudemanhuispoort, waarop de namen staan van 282 oud-studenten en medewerkers die in de oorlog zijn vermoord. Bestuursvoorzitter Vinod Subramaniam benadrukte het belang van deze erkenning.
Tijdens de oorlog werden Joodse medewerkers door de gemeente Amsterdam, op aanwijzing van de nazi’s, ontslagen. Destijds viel de UvA onder de gemeentelijke organisatie en waren het vooral Joodse personeelsleden die het slachtoffer werden van deze maatregel.
Met het aanbieden van excuses wil de universiteit het ontslag formeel terugdraaien. Subramaniam gaf aan dat het voor de instelling cruciaal is om te erkennen dat er fouten zijn gemaakt en dat hieruit geleerd kan worden. Hoewel de excuses en het monument het verleden niet ongedaan kunnen maken, vindt hij dat de namen van de slachtoffers op hun plek teruggebracht moeten worden.
Het monument in de Oudemanhuispoort vermeldt de namen van 254 studenten en 28 medewerkers die tijdens de oorlog zijn omgebracht. Een van deze namen is Rudolf Bloemgarten, die actief was in het verzet. Volgens Job Wester, een archiefmedewerker die betrokken was bij het onderzoek voor het monument, was hij een Joodse student die, ondanks dat zijn familie al ondergedoken was, zich bleef inzetten voor het verzet. Dit leidde tot zijn arrestatie en uiteindelijke dood.
In 1950 werd er al een gedenkplaat aan de Oudemanhuispoort onthuld met de namen van slachtoffers, maar deze was volgens Wester niet compleet. Het nieuwe monument is daarom noodzakelijk geacht om alle slachtoffers eer aan te doen. “Namen vertegenwoordigen individuen met elk hun eigen levensverhaal,” aldus Wester. Hij is blij dat er nu een monument is dat recht doet aan al deze verhalen.
By
