Rijksmuseum en Wereldmuseum geven kostbaarheden terug
Op 10 oktober 2026 heeft de Nederlandse overheid aangekondigd dat drie waardevolle objecten uit het Rijksmuseum en het Wereldmuseum zullen worden teruggegeven aan Indonesië. De terugkeer van deze items, waaronder een diamant, een traditioneel zwaard en een handgeschreven koran, is een stap in de richting van het herstel van historisch onrecht dat tijdens de koloniale periode is aangedaan.
De teruggave van in totaal twintig collectiestukken is gedaan op advies van de Commissie Koloniale Collecties, zoals minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft verklaard. Deze objecten hebben een grote culturele en historische betekenis voor Indonesië, en de minister benadrukte dat ze nooit in Nederland hadden moeten zijn.
Een van de teruggegeven objecten is een traditioneel zwaard dat sinds 2004 in het Rijksmuseum was opgeslagen. Dit zwaard heeft een complexe geschiedenis, waarbij de eerste bekende eigenaar, Frits van Daalen, in 1904 gouverneur van Atjeh werd. Van Daalen staat bekend om zijn gewelddadige optreden tegen de lokale bevolking en het is aannemelijk dat hij het zwaard tijdens zijn tijd daar heeft verkregen, al is het niet met zekerheid vast te stellen of dit door roof of aankoop is gebeurd.
Bovendien wordt de diamant uit Banjarmasin teruggegeven aan Indonesië. Deze diamant, ooit eigendom van Panembahan Adam, de sultan van Banjarmasin, werd na de verovering van de stad door Nederland in beslag genomen. Sinds 1902 ligt deze 36 karaat zware diamant in het Rijksmuseum, waar hij werd geslepen tot zijn huidige vorm.
Een ander belangrijk object dat terugkeert, is een handgeschreven koran. Dit boek was ooit in het bezit van Teuku Umar, een Indonesische vrijheidsstrijder die zich in de late 19e eeuw verzette tegen de Nederlandse koloniale overheersing. De koran was de afgelopen jaren ondergebracht bij het Wereldmuseum.
De terugkeer van deze objecten wordt door veel betrokkenen gezien als een erkenning van het koloniale verleden en als een stap naar verzoening. Met deze actie hoopt Nederland bij te dragen aan het herstel van de culturele identiteit van Indonesië.
By
