Debat over vrijheid van meningsuiting en geweld
Op 7 oktober vond er een pro-Palestijnse demonstratie plaats op de Dam in Amsterdam, waar deelnemers spandoeken toonden met teksten zoals “who decides who’s a terrorist” en “we support Hamas”. Burgemeester Halsema noemde deze uitingen schokkend, maar gaf aan dat ze niet kon optreden tegen de demonstranten. Het Openbaar Ministerie (OM) stelde vast dat de teksten niet strafbaar zijn, wat de discussie over de grenzen van protest en vrijheid van meningsuiting opnieuw aanwakkerde.
Burgemeester Halsema uitte haar afschuw over de steunbetuigingen voor Hamas, vooral gezien de context van het monument op de Dam. Ze noemde het gebruik van deze locatie voor dergelijke uitingen onsmakelijk en verontrustend, maar erkende dat ze wettelijk beperkt is in haar mogelijkheden om hiertegen op te treden.
Wanneer is iets strafbaar?
De vraag of de leus “We support Hamas” als oproep tot geweld kan worden beschouwd, is onderwerp van discussie onder juridische experts. Jan Brouwer, hoogleraar Recht en Samenleving aan de Rijksuniversiteit Groningen, geeft aan dat het OM deze uiting niet als strafbaar beschouwt. Hij wijst erop dat het belangrijk is om te kijken naar de bescherming van kwetsbare groepen, zoals de Joodse gemeenschap.
Tom Engers, hoogleraar Juridisch Kennismanagement aan de Universiteit van Amsterdam, voegt toe dat het lastig is om een duidelijke grens te trekken. De huidige wetgeving maakt het mogelijk om dergelijke uitingen te doen, terwijl ze ook in strijd kunnen zijn met het recht op vrije meningsuiting. Dit roept vragen op over wanneer een uitspraak als een directe oproep tot geweld wordt gezien.
Het Openbaar Ministerie bevestigde dat de uitingen tijdens de demonstratie niet als opruiend worden beschouwd. Volgens hen worden mensen niet aangemoedigd om strafbare feiten te plegen, ondanks dat sommige mensen deze zinnen als kwetsend kunnen ervaren.
Toekomstige wetgeving
Er ligt een wetsvoorstel voor in de Tweede Kamer dat het verheerlijken van terrorisme strafbaar moet maken. Dit zou gevolgen kunnen hebben voor soortgelijke uitingen in de toekomst. Wanneer dit wetsvoorstel wordt goedgekeurd, bestaat de kans dat bepaalde leuzen die nu niet strafbaar zijn, dat in de toekomst wel zullen zijn.
Engers benadrukt dat het doorvoeren van deze wetgeving een uitdaging zal zijn, omdat er altijd uitleg nodig is bij dergelijke regels. Het is complex om te bepalen wat precies als steunbetuiging voor terrorisme kan worden gezien.
De rol van burgemeester Halsema in deze situatie is beperkt. Hoewel zij de demonstratie kon reguleren en beëindigen toen deze een andere route volgde dan afgesproken, heeft zij weinig mogelijkheden om op te treden zolang het OM geen strafbare feiten vaststelt. De komende maanden zal er verder gediscussieerd worden over het aanscherpen van de regels rondom dit soort uitingen.
By
